Rola seniora w społeczeństwie

Na wrocławskich ulicach niepodzielnie panuje zima. Styczniowe mrozy doskwierają nam każdego poranka i wieczora, w drodze do pracy, szkoły i naszych codziennych zajęć. Styczeń to jednak również czas, w którym swoje święto obchodzą wszyscy seniorzy. Dzień Babci i Dziadka to idealna okazja do tego, aby zwrócić szczególną uwagę kim są w dzisiejszym społeczeństwie oraz przede wszystkim – jak będzie wyglądać rzeczywistość polskich seniorów w przyszłości.

Wg danych z 2015 r. 7,5 mln Polaków to osoby w wieku 60+, z czego ponad 30% to mieszkańcy z terenów wiejskich. Warto już na samym początku zwrócić uwagę na te liczby. Mówią nam one sporo zarówno o tym jak liczne jest grono polskich seniorów, jak również pokazują jak ważne jest odpowiednie podejście i zrozumienie realiów życia osób starszych – tych z dużych miast i tych z wiosek i miasteczek. Założeniem jest bowiem umożliwienie dalszego rozwoju wszystkim – niezależnie od miejsca zamieszkania. Istotnym jest również fakt, że w dzisiejszych czasach obserwujemy postępujące zjawisko starzenia się społeczeństwa, które powoduje stały wzrost liczby osób w podeszłym wieku.

Seniorzy z dużych miast znajdują się na uprzywilejowanej pozycji. Wynika to ze specyfiki dużych ośrodków, które umożliwiają sprawne funkcjonowanie szeregowi organizacji i stowarzyszeń, zajmujących się wspieraniem osób starszych. Są to m.in. Centra Seniorów, stanowiące platformę do wymiany informacji pomiędzy szeregiem instytucji, firm i inicjatyw skierowanych do seniorów, prowadzące kursy i konsultacje w dziedzinie komputerów i internetu czy też organizujące spotkania ze specjalistami w dziedzinie psychologii lub zdrowia. Seniorzy to również prasa i własne wydawnictwa – od seniorów dla seniorów. Podobną rolę mogą spełniać Kluby Seniora, które zrzeszają grono osób zamieszkujące wspólny obszar, jak osiedle czy dzielnica.

Prężnie działają i rozwijają się również Uniwersytety Trzeciego Wieku. Zrzeszają one ponad 25 tys. słuchaczy z całej Polski. To niesamowicie ważne, aby ta liczba stale rosła. Jesień życia to często czas, kiedy proces starzenia jest w większym stopniu procesem zachodzącym w psychice tych ludzi, a nie jest warunkiem biologicznym. Należy włączyć osoby starsze do systemu kształcenia ustawicznego, by ludzie ci mogli aktywnie uczestniczyć w procesach zachodzących wokół nich, bawić i uczyć się w środowiskach, w których żyją. To wszystko pomoże im zachować i zwiększyć ich sprawność intelektualną, psychiczną i fizyczną. Musimy wspierać UTW wszelką pomocą – finansową, organizacyjną i merytoryczną.

Zapewnienie przez państwo wsparcia dla seniorów stanowi w dzisiejszych czasach ogromne wyzwanie. Musimy podjąć działania mające na celu aktywizowanie osób starszych, również w mniejszych miejscowościach, tak aby przekonały się, że jesień życia może mieć swoje uroki i wcale nie musi być ponura. Główne kierunki zmian koniecznych do przeprowadzenia w tym obszarze to m.in zwiększanie różnorodności oraz poprawa jakości ofert edukacyjnych dla osób starszych. W tym aspekcie należy rozwijać sieć UTW, które oprócz funkcji edukacyjnej powinny również ułatwiać seniorom kontakty ze służbą zdrowia czy ośrodkami kultury. Musimy również tworzyć warunki do integracji międzypokoleniowej, przy czym pomocne okazują się umiejętności korzystania z komputera czy telefonu. Powinniśmy także rozwijać różne formy aktywności wśród seniorów, w tym wolontariat. Bardzo ciekawą inicjatywą jest łączenie go z pomocą osobom uzależnionym. Podczas takich zajęć młodzi ludzie mający różnego rodzaju problemy osobiste rozmawiają z osobami starszymi, które są bardziej doświadczone i wymieniają się swoimi przeżyciami na zasadzie terapii. Równie potrzebna jest pomoc państwa w sytuacji gdy osoby starsze czują się w pełni sił do kontynuowania lub podjęcia pracy. Miejsca pracy powinny zostać dostosowane do seniorów, ale przede wszystkim należy walczyć ze stereotypem, że seniorzy to osoby które nie potrafią się dostosować i nie posiadają umiejętności pracy w grupie. Nad likwidacją, tych w większości nieprawdziwych i krzywdzących stereotypów, powinniśmy pracować wszyscy każdego dnia.


Seniorzy to skarbnica mądrości i doświadczenia życiowego. Należy więc traktować ich z odpowiednim szacunkiem, czerpiąc z ich przeżyć i doświadczeń życiowych. Jako kolejne pokolenie jesteśmy zobowiązani stworzyć osobom starszym dobre warunki do rozwoju psychicznego i fizycznego. Starzenie się to proces, podkreślający znaczenie upływającego czasu, dlatego powinniśmy pozwolić innym wykorzystać ten okres w jak najlepszy i najefektywniejszy sposób. Rzadko patrzymy w przyszłość i myślimy o tym, że my również staniemy się kiedyś osobami starszymi. Pracując nad poprawą jakości życia dzisiejszych seniorów pracujemy w pewien sposób nad poprawą naszego własnego życia za kilkadziesiąt lat.